TUYÊN TRUYỀN PHÒNG, CHỐNG BỆNH TRUYỀN NHIỄM MÙA ĐÔNG XUÂN NĂM 2026
Mùa Đông – Xuân là thời điểm thuận lợi cho nhiều bệnh truyền nhiễm bùng
phát và lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt là các bệnh lây qua đường hô hấp.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, mỗi người dân cần chủ động
thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế.1.
1. Các bệnh thường gặp trong mùa Đông – Xuân
• Cúm mùa (A/H1N1, A/H3N2, cúm B)
• Cúm gia cầm có khả năng lây sang người (A/H5N1, A/H5N6…)
• COVID-19
• Ho gà, bạch hầu
• Sởi, rubella
• Viêm phổi, viêm đường hô hấp trên
• Tay chân miệng (có thể xuất hiện rải rác)
Cuối mùa đông và đầu mùa xuân là giai đoạn gió mùa lạnh, hanh khô là
điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn, vi rút phát triển, nguy cơ gây ra các bệnh
truyền nhiễm nguy hiểm, nhất là bệnh lây truyền qua đường hô hấp và tiêu hóa;
thời điểm này thường diễn ra nhiều lễ hội, mọi người gia tăng tiếp xúc gần nên có
nguy cơ bùng phát dịch bệnh càng cao. Mọi người cần trang bị một số kiến thức
cơ bản về dịch bệnh mùa đông xuân như:
Sởi: Bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp do virus Polynosa
morbillorum gây ra, lây theo đường hô hấp qua các giọt bắn dịch tiết từ đường hô
hấp của người mắc bệnh hoặc cũng có thể qua tiếp xúc trực tiếp. Bệnh xuất hiện
quanh năm nhưng chủ yếu xảy ra vào mùa đông xuân.
Rubella: Bệnh do virus Rubella gây ra, phát triển mạnh vào cuối mùa đông
đầu mùa xuân, lây truyền qua đường hô hấp khi người lành tiếp xúc trực tiếp với
dịch tiết của người bệnh. Giai đoạn dễ lây nhiễm bệnh là từ 7 ngày trước đến 7
ngày sau khi phát ban đỏ.
Thủy đậu: Mùa đông xuân không khí ẩm, nhất là giai đoạn chuyển từ đông
sang xuân khiến cho siêu vi có tên Varicella Zoster Virus gây bệnh thủy đậu phát
triển mạnh.
Bệnh cảm cúm: Cảm cúm là dịch bệnh thường xuất hiện vào thời điểm thời
tiết chuyển mùa hoặc vào những ngày đông lạnh giá. Trong điều kiện thời tiết khắc
nghiệt như vậy, cơ thể chúng ta phản ứng không kịp, sức đề kháng yếu, tạo điều
kiện cho vi rút cúm xâm nhập, lây lan qua nước bọt, nước mũi/đờm của người bị
bệnh, cảm cúm nặng thường có triệu chứng như đau đầu, ngạt mũi, sốt, đau họng
nhẹ...
Ho gà: là bệnh truyền nhiễm cấp tính do trực khuẩn ho gà thuộc họ
Pavrobacteriaceae gây ra, lây chủ yếu qua đường hô hấp, biểu hiện lâm sàng bằng
những cơn ho dữ dội và thở rít vào. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng chủ yếu là vào
mùa đông xuân, vì thời tiết ẩm ướt, không khí lạnh khiến cho vi khuẩn ho gà sinh
sôi và phát triển nhanh chóng. Bệnh thường gặp chủ yếu ở trẻ em từ 1-6 tuổi, trẻ
càng nhỏ tuổi bệnh càng nặng.
Tiêu chảy: Dịch tiêu chảy là bệnh dịch xuất hiện quanh năm, nhưng thời tiết
se lạnh là điều kiện lý tưởng hơn cho các vi khuẩn, kí sinh trùng, vi rút xâm nhâpvào cơ thể và gây bệnh. Trong đó tiêu chảy là một dịch bệnh khá là nguy hiểm
trong mùa đông.
Bệnh viêm đường hô hấp: Khi thời tiết chuyển mùa, khí hậu lạnh đột ngột
là thời điểm thích hợp cho các loại vi rút hợp bào phát triển dễ dàng xâm nhập vào
cơ thể bằng đường miệng, nước bọt, tiếp xúc tay và các đồ dùng ăn uống. Viêm
đường hô hấp thường có biểu hiện như sốt cao, đau họng khi nuốt, nghẹt mũi, đau
đầu, lạnh toàn thân, tiêu chảy nhẹ…
2. Đối tượng có nguy cơ cao
• Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi
• Người già, người mắc bệnh mạn tính
• Phụ nữ mang thai
• Người làm việc trong môi trường đông người dễ lây nhiễm
3. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả
3.1. Thực hiện tiêm chủng đầy đủ
• Chủ động tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch (với các bệnh có vắc xin
phòng ngừa).
• Đưa trẻ đi tiêm chủng mở rộng đúng lịch, đủ mũi;
• Người lớn, đặc biệt người có bệnh nền, cần xem xét tiêm vắc xin cúm,
ho gà – bạch hầu – uốn ván... theo khuyến cáo.
• Không trì hoãn tiêm chủng khi đã đến lịch.
3.2. Giữ vệ sinh cá nhân
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, bệnh viện, trường học hoặc khi
có triệu chứng hô hấp.
• Che miệng, che mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thường xuyên rửa tay với xà phòng, vệ sinh mũi,
họng hàng ngày; môi trường sống cần sạch sẽ, thông thoáng…
• Hạn chế tụ tập và đến nơi đông người, đeo khẩu trang nơi công cộng hoặc
tiếp xúc gần.
3.3. Giữ ấm cơ thể
• Mặc đủ ấm cho trẻ và người già.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
• Hạn chế ra ngoài trời lạnh khi không cần thiết.
3.4. Vệ sinh môi trường sống
• Giữ nhà cửa thông thoáng, lau dọn bề mặt thường xuyên chạm vào.• Hạn chế tập trung đông người trong không gian kín.
• Vệ sinh trường học, cơ quan, khu dân cư theo hướng dẫn ngành y tế.
3.5. Dinh dưỡng và lối sống lành mạnh
• Ăn uống đủ chất, tăng cường vitamin C từ rau xanh, trái cây.
• Uống nước ấm, ngủ đủ giấc, luyện tập thể dục hàng ngày.
• Tránh dùng chung đồ cá nhân với người khác.
• Đảm bảo an toàn thực phẩm bằng cách ăn chín, uống sôi; ăn uống đủ
chất, đủ dinh dưỡng, ăn nhiều hoa quả để giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng.
3.6. Tránh tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp với những người đang có dấu hiệu bị các bệnh truyền nhiễm như: sởi, rubella, ho gà, thủy đậu, cảm cúm,
...
4. Nhận biết dấu hiệu bệnh và khi nào cần đi khám
• Sốt, ho, đau họng
• Khó thở, thở nhanh
• Đau đầu, mệt mỏi, đau nhức người
• Trẻ quấy khóc, bú kém, nôn ói
→ Khi xuất hiện các triệu chứng trên, người dân cần đến ngay cơ sở y
tế để được khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng và giảm nguy cơ lây
lan trong cộng đồng.
5. Trách nhiệm của mỗi gia đình và cộng đồng
• Chủ động báo ngay cho y tế địa phương khi có trường hợp nghi mắc bệnh
truyền nhiễm.
• Không giấu bệnh, không tự ý điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
• Tham gia vệ sinh môi trường, diệt khuẩn tại cộng đồng, trường học, cơ
quan.
6. Trong những ngày rét đậm- rét hại: Trẻ cần thực hiện một số biện pháp
sau (hình ảnh minh họa)
http://t5g.org.vn/nhung-dieu-can-biet-ve-cum-mua
http://t5g.org.vn/du-phong-bao-ve-suc-khoe-trong-mua-lanh
http://t5g.org.vn/cham-soc-tre-mac-tay-chan-mieng-tai-nha
http://t5g.org.vn/nhung-dieu-can-biet-de-phong-chong-benh-tay-chanmieng
http://t5g.org.vn/cac-bien-phap-phong-benh-sot-xuat-huyet
http://t5g.org.vn/hay-canh-giac-voi-benh-sot-xuat-huyet
